Wybierając się w góry na snowboard lub narty – zjazdowe, skiturowe, a nawet biegówki – musimy stosować się do zbioru reguł, które zostały opracowane z myślą o bezpieczeństwie wszystkich korzystających ze stoków. Są one istotne zwłaszcza w miejscach o dużym natężeniu ruchu, czyli na trasach zjazdowych ośrodków narciarskich, ale również powinniśmy o nich pamiętać podczas backcoutrowych wycieczek w dalsze rojony gór.  

Podstawowym zbiorem zasad, obowiązujących na stokach całego świata, jest Kodeks FIS (Międzynarodowej Federacji Narciarskiej i Snowboardowej), często nazywany „dekalogiem narciarskim”. Warto się z nim zapoznać, zanim wyruszymy na trasy zjazdowe.

1. Wzgląd na inne osoby na stoku

Narciarz lub snowboardzista musi zachować się w taki sposób, aby nie stwarzać niebezpieczeństwa dla innej osoby i nie spowodować żadnej szkody. 

Uwagi: dotyczy to również odpowiedzialności za działanie sprzętu, którego używamy. 

2. Panowanie nad szybkością

Należy zjeżdżać z prędkością odpowiednią do swoich umiejętności, rodzaju i stanu trasy oraz warunków atmosferycznych.

Uwagi: użytkownik stoku musi poruszać się tak, aby w razie konieczności móc się zatrzymać lub skręcić – czyli wolno w miejscach zatłoczonych, w okolicach wyciągów, na zakończeniu trasy lub w przypadku słabej widoczności.

3. Wybór kierunku jazdy

Użytkownik stoku będący wyżej na trasie, który ze względu na lepszą widzialność dysponuje też większą możliwością wyboru linii zjazdu, musi poruszać się tak, aby uniknąć zderzenia z osobą znajdującą się poniżej.

Uwagi: na stokach rządzi zasada, że pierwszeństwo przysługuje temu, kto znajduje się „przed” lub „niżej”. 

4. Wyprzedzanie

Podczas zjazdu wyprzedzać można zarówno od strony dostokowej jak i odstokowej, po prawej lub lewej, lecz w takiej odległości, która pozwoli uniknąć potrącenia wyprzedzanego. 

Uwagi: wyprzedzający ponosi pełną odpowiedzialność za skutki manewru wyprzedzania. Ta zasada odnosi się też do omijania stojących na stoku.

5. Przejazd i krzyżowanie torów jazdy

Osoba przystępująca do zjazdu powinna sprawdzić, patrząc w górę i w dół stoku, czy nie spowoduje zagrożenia dla siebie lub innych.

Uwagi: znaczna część wypadków zdarza się wskutek nieprzewidywalnego włączenia się do ruchu nowego uczestnika. Dopiero po wykonaniu tego manewru zjeżdżający może korzystać z pierwszeństwa, zgodnie z regułami FIS. Należy przy tym pamiętać, że ten, kto wykonuje manewr „w poprzek” trasy lub „pod prąd”, musi uważać na osoby poruszające się w dół stoku.

6. Zatrzymanie się

Poza wyjątkowymi sytuacjami, osoba poruszająca się stokiem nie może zatrzymać się na trasie zjazdu, zwłaszcza w zwężeniach i miejscach z ograniczoną widocznością (np. za zakrętem). Natomiast po upadku powinna zejść z toru jazdy tak szybko, jak to możliwe.

Uwagi: jeśli nie możemy kontynuować zjazdu, powinniśmy zatrzymać się wyłącznie na skraju trasy.

7. Podchodzenie

Użytkownik stoku może podchodzić (lub schodzić) tylko bokiem trasy, a w przypadku złej widoczności powinien zejść z niej zupełnie.

Uwagi: trasy zjazdowe z założenia przeznaczone są do ruchu jednokierunkowego – w dół. Pojawienie się na nich osoby poruszającej się w przeciwnym kierunku stwarza zagrożenie dla zjeżdżających. Poza tym pozostawione w śniegu głębokie ślady butów utrudniają jazdę po trasie.

8. Stosowanie się do znaków

Każdy użytkownik stoku powinien stosować się do znaków ustawionych na trasach. 

Uwagi: trasy zjazdowe oznakowane są kolorami, w zależności od stopnia trudności: zielonym, niebieskim, czerwonym i czarnym. Każdy uczestnik ruchu sam decyduje o wyborze trasy adekwatnej do jego poziomu umiejętności. Ponadto na trasach umieszczone są znaki informujące o utrudnieniach lub niebezpieczeństwach, np. skrzyżowaniach, lawinach czy zamknięciu przejazdu. Mamy obowiązek obserwować znaki i stosować się do nich, wiedząc, że umieszczono je dla naszego bezpieczeństwa.

9. Wypadki

W razie wypadku każdy, kto znajduje się w pobliżu, powinien udzielić pomocy poszkodowanym.

Uwagi: dla większości z nas rzeczą oczywistą, niezależnie od prawnego obowiązku, jest udzielenie pomocy poszkodowanym, co w przypadku tras zjazdowych polega m.in. na działaniach związanych z pierwszą pomocą przedmedyczną, zawiadomieniu właściwych służb lub jak najszybszym zabezpieczeniu (oznakowaniu) miejsca wypadku, np. poprzez wbicie nart lub kijów nieco powyżej, tak, aby nie zagrażało ono innym uczestnikom ruchu. 

10. Ustalenie tożsamości

Każda osoba będąca uczestnikiem lub świadkiem wypadku jest zobowiązana podać swoje dane osobowe.

Uwagi: świadkowie i opis zdarzenia mają podstawowe znaczenie dla ustalenia odpowiedzialności, więc każdy, kto widział zdarzenie, musi czuć się zobowiązany do uczestniczenia w procedurach wyjaśniających. 

Źródło: polska wersja językowa – © SITN PZN Kraków 2002/2003

Poza zasadami zawartymi w Kodeksie FIS warto też pamiętać o odpowiedniej kondycji, o którą należy zadbać jeszcze przed zimowym sezonem, a jeśli uznasz, że nadal nie posiadasz wystarczających  umiejętności do jazdy na nartach, skorzystaj ze szkolenia pod okiem instruktora. Dzięki temu szybciej się nauczysz i będziesz prawidłowo wykonywał ewolucje narciarskie. Szkolenie i treningi można prowadzić tylko w wyznaczonych do tego miejscach.