Inicjatywa powstania Grupy Podhalańskiej GOPR – w pierwszych latach swojego istnienia funkcjonującej pod nazwą Rabczańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (ROPR) – zrodziła się jesienią 1954 roku w gronie działaczy turystycznych rabczańskiego Oddziału PTTK. Inaugurujące jej powstanie spotkanie odbyło się w Rabce w dniu 7 stycznia 1955 roku, natomiast pierwszy kurs dla kandydatów na ratowników miał miejsce w dniach 18-30 stycznia 1955 roku. Instruktorami na nim byli ratownicy tatrzańscy, m.in. Tadeusz Pawłowski (kierownik kursu), Eugeniusz Strzeboński, Tadeusz Gąsienica-Giewont i in. Kurs ukończyło 9 z 13 uczestników biorących udział w szkoleniu. Wkrótce wybrano pierwszy zarząd ROPR, którego Prezesem został Czesław Trybowski. Pierwsze stacje ratunkowe powstały w schroniskach pod Turbaczem w Gorcach i na Luboniu Wielkim w Beskidzie Wyspowym.

W związku z wzrastającym ruchem turystycznym zaistniała konieczność powołania terenowych sekcji operacyjnych. Pierwsza z nich powstała w Nowym Targu (1956 r.), następne w Krościenku nad Dunajcem (1957 r.), w Szczawnicy (1962 r.), w Limanowej (1962 r.), w Ochotnicy Górnej (1972 r.), w Kamienicy (1973 r.), w Niedźwiedziu (1976 r.) i na Orawie.

W kwietniu 1956 roku Zarząd Główny PTTK, w ramach którego funkcjonowało Pogotowie, zatwierdził nowy regulamin GOPR, który w miejsce dotychczasowych sekcji terenowych powołał tzw. grupy regionalne. Tym sposobem dotychczasowe ROPR przekształcone zostało w Grupę Rabczańską GOPR. W 1965 roku jej patronem został Krzysztof Berbeka, związany z Rabką alpinista, taternik i ratownik tatrzański, który zmarł na skutek urazów i odmrożeń, których doznał podczas wypadku wspinaczkowego, jaki miał miejsce 18 marca 1964 roku, w czasie zejścia z alpejskiego szczytu Dent d’Hérens (4171 m). W 1970 roku zmieniono nazwę Grupy z Rabczańskiej na Podhalańską, która lepiej odnosi się do terenu działań.

Obecnie teren działania Grupy Podhalańskiej GOPR obejmuje Gorce, Pieniny, Beskid Wyspowy, południową część Pasma Radziejowej w Beskidzie Sądeckim, południowo-wschodnie stoki Babiej Góry, Pasmo Polic i Pasmo Podhalańskie w Beskidzie Żywieckim, wschodnią część Beskidu Średniego, a także Kotlinę Orawsko-Nowotarską z polskimi częściami Orawy i Spiszu.

Ratownicy pełnią dyżury w Centralnej Stacji Ratunkowej w Rabce-Zdroju (dyżur całodobowy), oraz w Stacjach Ratunkowych pod Turbaczem, w Szczawnicy, nowotarskiej Długiej Polanie, w Krościenku nad Dunajcem oraz w Limanowej. Ponadto w sezonie zimowym pełnią dyżury narciarskie w niektórych ośrodkach narciarskich funkcjonujących na obszarze działania Grupy. 

W swojej pracy korzystają m.in. karetek górskich, quadów, skuterów śnieżnych, jednośladowych pojazdów gąsienicowych, czy dronów, a w działaniach poszukiwawczych wspierani są przez ratowników czworonożnych.

Obecnie w Grupie Podhalańskiej GOPR działa 21 ratowników zawodowych, 153 ratowników ochotników oraz 34 kandydatów. Rocznie przeprowadzają oni około 550 działań ratowniczych w górach, oraz wypracowują ponad 100.000 godzin, z czego ponad 60.000 to godziny społeczne.